12 Nisan 2010 Pazartesi

Jorge Amado - Tarçın Kokulu Kız

İnsan, toplum, doğa değisir, değişebilir, değiştirilebilir. Bir de bunun tam tersi bir tutum vardır: insan doğasına, halihazirda zaten olana, olduğu gibi riayet etmek, değişimin karşısında durmak... Bu iki farklı evreni algılama biçimi, birbiriyle hep çatışır, çatışmıştır. İste bu iki evrensel duruş, konum alma arasındaki mücadelenin romanı ''Tarçın Kokulu Kız''. Bir Latin Amerika modernleşmesi...


20. yüzyılın ilk çeyreğinde, tüm renkleriyle İlheus: Brezilya'nın Bahia eyaletinde bir liman-kent...  Bölgenin en önemli ürünü kakaonun biçimlendirdiği bir yaşam... Ona sahip olmak, dağıtmak için dökülen onca kan ve sonucunda kurulmuş feodal bir düzen... Büyük toprakları yöneten albaylar, emirlerinde korku salan eşkiyalar ve mutlak siyasi irade Albay Bastos. Bütün bunlar söylemeye gerek yok, statükocu odaklar. Değişimi, moderni temsil eden ise kakao tüccari Mundinho Falcao ve yandaşları. Değişimin simgesi ise İlheus'a büyük gemilerin girişini engelleyen dar liman ağzı. Eğer yeterli genişlik sağlanabilirse, İlheus'ta üretilen kakao kendi limanlarından dış pazara çok daha kolay ve ucuz bir şekilde pazarlanabilecek. Falcao'nun tüm derdi bu. Bütün kavga da burdan çıkıyor zaten. Bu büyük değişim var olan düzene, zaten kurulmuş, kemikleşmiş çıkar ilişkilerine büyük bir çomak. Kim mi kazanıyor? Bir Latin Amerika modernleşmesi dedik ya... Kaybeden ise hep aynı: bu iki güç arasında sıkışan, kıvranan halk...

Tabii başka türlü de okunabilir bu roman. İlheus'taki tek barın sahibi Arap Nasip ile İlheus'a iş bulmak için gelmiş güzel, "tarçın kokulu" Gabriela arasındaki tutkulu aşk. Aslında bu aşk bile o dönem Brezilya'sının kadın-erkek ilişkilerindeki ataerkil yapının az da olsa çözülüşü olarak değerlendirilebilir.

Tüm bunlara ek olarak Brezilya'nın renkli yaşamının, oldukça farklı yerel kültürel alışkanlıklarının çok keyifli, masalsı bir anlatımını bulacaksınız bu romanda.  

Not: Romanın orijinal adı "Gabriela, Cravo e Canela". Yani "Gabriela, Karanfil ve Tarçın". Dilimize özgün adına sadık kalınmadan, neden "Tarçın Kokulu Kız" diye çevrildigini merak ettim doğrusu.

Can Yayınları, 2008
Jorge Amado
1912 - 2001


3 yorum:

  1. Yıllar önce çok keyif alarak okumuştum bu romanı.

    Kazancakis; Livaneli'nin Mutluluk'un da bayağı bahsediliyor.

    YanıtlaSil
  2. Kitabın adı "Tarçın Kokulu Kız" olunca ve kapağı da buna göre şekillendirince daha dikkat çekici olacağını düşünmüş olabilirler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Zaten yeterince önemli bir kitap. Dikkat cekmesi icin böyle 'oyunlara' hic gerek yok eger gercekten böyle düsünmüslerse tabi.

      Sil

Related Posts with Thumbnails