13 Eylül 2011 Salı

Nikos Kazancakis - Yeniden Çarmıha Gerilen İsa

"Bu delikanlının adı karın üstüne yazılmıştı.
Güneş doğdu, kar eridi, sularda kaldı adı."
Nikos Kazancakis / Yeniden Çarmıha Gerilen İsa s. 456

Küçük bir köy Likovrissi (Kurt Çeşmesi)... Sayfalar ilerledikçe pek de 'sakin' olmadıklarını anlayacağınız bu Rum köyünün sakinleri, her yedi yılda bir yaptıkları gibi İsa'nın çarmıha gerilişini (Passion Play) oynayacaklardır gelecek Paskalya'da. İsa ve havarilerini canlandıracak köylülere, rolleri dağıtılır köyün papazı ve yaşlıları tarafından. İsa rolü Manolios'undur ve öyle kaptırır ki kendini, yavaş yavaş da olsa 'İsa'laşır. Bu sırada, yağmalanmış yurtlarının enkazının altından güçlükle kaçıp kurtulan bir grup Rum, köylerine gelir. Sığınacak bir yerdir aradıkları. Likovrissi'liler, en başta papazları Grigorios ve baskıcı, 'besili', her halleriyle arkadan vurmaya meyilli yaşlıları önderliğinde,  nefret ederler bu mülksüz güruhtan. Hatta bolşeviklikle bile suçlarlar. Manolios ve havarileri, bu yurtsuz 'çapulcu'ların yanında yer aldıkça, işler iyice içinden çıkılmaz bir hal alır. Ve 'Passion Play', oyun olmaktan çıkıp gerçeğe dönüşür birdenbire.

İnsanoğlunun süregiden ve belki de hiç bitmeyecek 'trajedisi' üzerine benzersiz bir alegori "Yeniden Çarmıha Gerilen İsa". İsa ve onu çarmıha (yeniden) gerilişi bir semboldür romanında Nikos Kazancakis'in. Asıl anlatmak istediği her gün, her saat öldürülen, çarmıha gerilen insanlıktır kanımca. Bitmez tükenmek bilmeyen çıkar çatışmalarının ve kimi zaman da çakışmalarının soluksuz bıraktığı, artık anıtına bile tahammül edilmeyen insanlık...

Yine de gömülüp kaldığı bataklıktan çekip çıkarmak ister insanlığı Kazancakis sanki. Likovrissi'nin ezip geçtiklerini yeniden ayağa kaldırmaya çalışır.

"...Papaz Fotis elini kaldırdı ve yola çıkmak için işaret verdi:
'İsa adına,' diye bağırdı, 'yürüyüş yeniden başlıyor, cesaret çocuklarım!'
Ve doğuya doğru, o bitmez tükenmez yürüyüş yeniden başladı."


Zaten umut değil midir ayakta tutan çoğumuzu? Tıpkı Nazım Hikmet'in yazdığı gibi:

"ama umudu var büyük insanlığın, umutsuz yasanmıyor."

Can Yayınları, 2005 (4. Basım)

Nikos Kazancakis
1883 - 1957

1 yorum:

  1. Pandora'nın kutusundan çıkar tüm savaşlar, kıtlıklar, nefret... tüm kötülükler. Tam umut çıkacakken kapatır kapağını kutunun. Umut içerde kalır ve insanı tüm kötükler karşısında ayakta tutar.

    YanıtlaSil

Related Posts with Thumbnails