30 Eylül 2012 Pazar

Denizde Ölmek Güzeldir

''Şimdi, Bahia rıhtımlarından öyküler anlatmak istiyorum. Yelkenleri onaran yaşlı denizciler, gemi kaptanları, dövmeli zenciler, serseriler bilirler bu öyküleri, bu şarkıları...

Gelin siz de dinleyin bu öyküleri, şarkıları. Guma ve Livia'nın öyküsünü dinleyin; deniz yaşamının, deniz sevdasının öyküsüdür, çünkü bu öykü. Size pek güzel gelmezse, bilin ki suç bunu anlatan yaman insanların değil. Nedeni, bir toprak insanının ağzından duymanızdır ve nasıl zordur bir toprak insanının denizcilerin yüreğini anlaması.''

Ömrü boyunca Bahia'nın savunuculuğunu yapmış, Bahia insanının yaşamını romanlarıyla yazıya dökmüş ve özellikle Afro-Brezilya kültürünü tutkulu bir biçimde sayfalara taşımış Jorge Amado. Deniz kendisini büyülemiş, türlü deniz hikayesi dinlemiş olsa da, tedirgin eder bu büyük hikaye anlatıcısını, henüz 25 yaşındayken ortaya çıkardığı 5. romanı ''Ölü Deniz''. Çünkü bir toprak insanıdır o ve ona göre bir toprak insanının denizin gizlerini anlaması, hakkıyla dile getirmesi çok zordur. Baştan uyarır okuru! Eğer hissedemezseniz bu hüzünlü öykülerin güzelliğini, suç öykülerde değil, anlatıcı da, yani Amado'dadır.

Fırtınalarla dolu deniz maceralarından ziyade, denizcilerin fakir hayatlarını, trajedilerini, denizlerin ve teknelerin ecesi İemanja'ya olan sonsuz teslimiyetlerini, doğar doğmaz vücutlarına dövülen yazgılarını, müzikle yoğrulmuş bir dille aktarır ''Ölü Deniz'''de Amado. Odağında cesur bir saveiro kaptanı Guma ve onun güzel eşi Livia vardır. Guma'nın kaderini değiştirmek, onu denizden koparmak isteyen Livia ve dünyanın en güzel kadını, Sular Anası İemanja'yla buluşacağı günü bekleyen, deniz tanrıçasının ağına düşeceği anı düşleyen Guma... Galibi kim olacaktır bu nesiller boyu süren 'ezeli ve ebedi' rekabetin? Yersiz bir sorudur bu. Çünkü diğer denizciler gibi suların gümüşlü yüzeyine, İemanja'nın uzun, yaldızlı saçlarına vurgundur Guma. Ve dilinden düşmeyen şarkı da 'denizde ölmek güzeldir'...

Amado'nun uyarısını hiç dikkate almayın. Bahia denizcilerinin aşklarına, tutkularına, şarkılarına, yazgılarına ortak ediyor sizi o. Guma'nın küçük saveirosu Valente'nin yelkenlerini, İemanja ile sizi de buluşturmak için açıyor...

Can Yayınları, 1993 (2. Basım)

Jorge Amado
1912 - 2001
Dorival Caymmi, ''Ölü Deniz'''den etkilenerek en bilinen eserlerinden birini bestelemiş:
E doce morrer no mar (Denizde ölmek güzeldir...)

3 yorum:

  1. Büyük bir merak sardı açıkçası beni. Hemen temin edip okumaya başlamayı düşünüyorum. Muhtemelen ''bu güne kadar nasıl oldu da tanıyamadım'' diyerek pişman olacağım. Ama bir yerlerden başlanmalı..

    Tanıtım için teşekkür eder kitaplarla dolu bir yaşam dilerim...

    YanıtlaSil
  2. Merhaba,

    Bir toprak adami Jorge Amado. O yüzden toprak adamini tanimaya, topragi anlattigi kitaplarla baslayin bence. Bahia'nin kahve plantasyonlarina adim atin. Afro-Brezilya kültürüyle, candomble diniyle, melezlerle tanisin. Örnegin "Tarcin Kokulu Kiz", "Mucizeler Dükkani" baslamak icin ideal olanlar. "Ölü Deniz" sonra nasil olsa gelecektir.

    YanıtlaSil
  3. Öneriniz için teşekkürler.
    Dikkate alacağım.:)

    YanıtlaSil

Related Posts with Thumbnails